| nazwa naukowa i autor: |
Cornus mas L. |
| odmiana: |
|
| rodzina: | Cornaceae |
cechy |
wymagania |
wysokość x szerokość wzrost płeć | 5 x 5 m. 
 |
strefa klimatyczna: | usda 4-8 |
| zalety | wiatr |   |
ocena jadalności  (0=niejadalne-5=pyszne)  | 4 |
wilgoć:  struktura gleby:  |  |
ocena właściwości leczniczych  (0=żadne-5=bardzo dobre)  | 2 |
żyżność gleby:  odczyn gleby:  |
|
| dalsze korzyści:  | |
stanowisko: |  |
| wady | Miejsce rośliny w ogrodzie |
Znane ryzyka: Nie ma znanego ryzyka. | |
bindaż - alejka - południowy sad razem 64 szt. |
miesiące kiedy roślina ma: liście  |
I | II | III | IV | V | VI | VII | VIII | IX | X | XI | XII |
kwiaty  |
|  |  |  |  | | | | | | | |
dojrzałe owoce  |
| | | | | | |  |  |  | | |
Źródła:
Większość danych w rubryce Opis i cechy pochodzi z portalu Plants For A Future (PFAF) Chris Marsh (Secretary), 9 Priory Park Road, Dawlish, Devon EX7 9LX.
Gdzie to możliwe, prezentowano własne obserwacje.
W przypadkach kiedy nie ma własnych doświadczeń (niedawno sadzone rośliny) ani danych z PFAF, sięgano po następujące źródła:
Strona niderlandzkiej szkółki Halesia.
Portal Atlas-roślin.pl, autorstwa Marka Snowarskiego.
(?) oznacza brak rzetelnych danych.
Ikonki oraz pomysł na grafikę: dawny portal Internetowa Baza Roślin - IBRO (domena wygasła w 2017 r.)
Informacja od dostawcy: Sadowniczy Krzew, dorasta do ok. 8 m wys. Kwiaty bardzo liczne, żółte, miododajne, ukazują się w marcu-kwietniu. Owoce czerwone, walcowate, jadalne, dojrzewają w sierpniu-październiku, bardzo dobre na przetwory i nalewki (dereniówka). Jest rośliną wcześnie i długą kwitnącą, miododajną, odporna na mrozy, nie grymaśną. Rośnie w słońcu i cieniu, doskonale znosi cięcie, więc można ją formować wedle woli i ogrodowych potrzeb, jest odporna na mrozy i mało wymagającą. Surowcem leczniczym są zarówno owoce, jak i kwiaty, suszone liście oraz kora odarta z młodych gałązek!! Cenna jest cała roślina lecz przede wszystkim są owoce derenia, ponieważ wykorzystywane są do łagodzenia stanów gorączkowych oraz działają ściągająco i przeciw zapalnie w schorzeniach jelitowo-żołądkowych. Owoce derenia jadalnego są bogatym źródłem witaminy C — zawierają jej tyle co cytryny, wit. P (która wzmacnia ściany naczyń krwionośnych, poprawia przypływ krwi, obniża ciśnienie, działa przeciwalergicznie, przeciwgrzybiczo i przeciwnowotworowo) oraz wit. A (poprawia wzrok, kondycję skóry, włosów i paznokci), makro- i mikroelementy (głównie związki żelaza), flawonoidy (działające przeciwzapalnie, przeciwutleniająco i moczopędnie), kwasy organiczne, antyoksydanty, biostymulatory, pektyny, garbniki, cukry (około 10–13%) oraz inne cenne substancje mineralne. Ze względu na wysoką zawartość kwasów organicznych mogą być wykorzystywane do naturalnego zakwaszania przetworów owocowych. Z owoców sporządza się soki, galaretki, nalewki (dereniówka), wina, dżemy, kandyzuje się je i suszy, można także łączyć je w przetworach ze słodkimi owocami, np. jabłkami. W starożytności pozyskiwano z niego twarde drewno. Jest długowieczny, plenny, bo może owocować do 150 lat,
|
|
|
Najnowsze zdjęcie (23-IV-2025)

2015Sto sadzonek otrzymano dnia 22-IV-2015 r. od dostawcy Sadowniczy i sadzono je wzdłuż alejki aby tworzyły klasyczną bindaż. Na zdjęciach z dnia 30-V-2015 r. widać kilka od wschodu.
 |
Alejka – bindaż, widok od wschodu.
 | Jedna z sadzonek.
 | Następne zdjęcie robiono 29-XI-2015 r. od północnego zachodu. Od przodu widać jedną z śliwek ałyczych.

15 sadzonek nie przyjęło się, może przez to, że rok 2015 był bardzo suchy. Powstały więc dziury w bindażu. | 2016Ponieważ sadzonki te nie wykazywały żadnych oznak życia również następnej wiosny, zamówiono 20 nowych sadzonek w firmie Sadowniczy, tym razem nie w balotach lecz w donicach. Otrzymano je dnia 22-X-2016 r.
 Sadzono je na miejscach wyschniętych dereni w alejce, oraz pięć sztuk w południowym sadzie, przy dereniach od Caryi. | 2017W okresie luty - kwiecień alejka dereni stała w wodzie. Kopano rowy melioracyjne ale nie udało się odwodnić teren.
 Dziesięć sadzonek zgniło, przeważnie tych ostatnio posadzonych. Dwie sadzonki kwitły w tym roku ale nie miały owoców. Latem kilka roślin uschło. Pod koniec sezonu żyło jeszcze 82 sadzonek. | 2018Alejka była zalana także na początku roku 2018. Trzy derenie tego nie wytrzymały. Cztery sadzonki kwitły ale żadna nie owocowała. Zdjęcie zrobiono 29 maja.
 | 2019Wiosną nie kwitła żadna z sadzonek. Upalne, suche lato powodowało, że na końcu sezonu zostało tylko 73 żywych sadzonek z 130 kupionych. Te najsilniejsze derenie rosły przeciętnie 10 cm w ciągu czterech lat; 14 było nawet niższe od momentu sadzenia.2020Trzy sadzonki kwitły. Na zdjęciu obok z 19 kwietnia widać największą sadzonkę, kwitnąca. Znowu żadna sadzonka nie owocowała. Ponowne susza i upały szkodziły wzrost dereni i jeszcze pięć sadzonek ginęło, pomimo regularnego podlewania. Straty były największe na wschodniej części alejki. W lipcu było 68 żywych sadzonek: 60 z pierwszej dostawy, 5 z drugiej i 3 z trzeciej. Mierzyły 12-140 cm, średnio 50 cm. |  | W grudniu 2020 roku postanowiono robić porządek z alejką. Przesadzono wszystkie żywe derenie z wschodniej części alejki; trzy wystarczająco duże sadzono na puste miejsca w zachodniej części; 17 przy dereniach od Caryi (południowy sad). Dalsze ubytki w zachodniej części zastąpiono głogami a na wschodniej części sadzono dęby.2021Jedna sadzonka wydała owoce, ale spadły one, zanim dojrzały. W sierpniu derenie mierzyły 6-190 cm, średnio 60 cm.2022Jedna z najmniejszych roślin z pierwszej dostawy nie wchodziła w wegetacji. Trzy derenie kwitły. Następne zdjęcie z 16 kwietnia pokazuje największą kwitnącą sadzonkę. |  W sierpniu było jeszcze 66 sadzonek żywych, z których 44 rosło w alejce. Średni wzrost był 73 cm, minimum 5 i maksymum 225 cm. Po raz pierwszy dwa derenie owocowały. Smak owoców był lepszy niż spodziewano. | 2023Siedem dereniów rodziło owoce. W sierpniu derenie mierzyły 14-240 cm, średnio 68 cm.2024Poniższe zdjęcie z 26 stycznia pokazuje alejkę zimą. Na pierwszym planie widać zachodnią część z dereniami aż do zakrętu. Wschodnia część z dębami, po lewej stronie za zakrętem, jest mniej widoczna.
 26 lutego pojawiły się pączki kwiatów. |  Derenie były wystarczająco duże, aby utworzyć bindaż. Ustawiono słupki z drutami, aby poprowadzić po nich gałęzie. Wynik można zobaczyć na następnym zdjęciu z 30 marca. | 
W sierpniu derenie miały 10-280 cm wzrostu, średnio 110 cm. 18 |
|
ogród jadalny |
Data ostatniej zmiany 21-02-2026 r.
|